Mincerstwo

Podstawowa zasada produkcji monet jest ta sama od wieków: mincerz (niem. Münzer, łac. monetarius), wykorzystywał do tego stempel menniczy z umieszczonym w środku krążkiem metalu. Następnie uderzał młotem w jego górną formę, odbijając po obu stronach krążka znaki, wygrawerowane po wewnętrznych stronach form. Z umiejętności rzeźbienia rysunków na stemplach słynęli starożytni Grecy: ich rysunki były bardzo dokładne, niemal trójwymiarowe w przeciwieństwie do rysunków na monetach rzymskich, w których nacisk kładziono na napisie wokół brzegów monety – tzw. legendzie. Ten wynaleziony w starożytności sposób nie był jednak doskonały, gdyż brzegi monet były nierówne, a moneta nie miała jednakowej grubości. Początkowo użytkownicy monet, słuchali jego brzęczącego dźwięku by ocenić wagę i upewnić się co do jakości.

Często zdarzały się fałszerstwa, polegające na obcinaniu brzegów monet, co obniżało ich wagę. Z czasem mincerze zaczęli wykonywać monety pełnej wagi. Warto dodać, że w średniowiecznej Polsce mincerz był urzędnikiem królewskim, zajmującym się kontrolą monety będącej w obiegu, jej wymianą i ściganiem oraz karaniem fałszerzy. Z upływem czasu mincerze stracili te uprawnienia i stawali się jedynie rzemieślnikami produkującymi monety.

W średniowieczu produkcja monet polegała na rozbijaniu młotkiem arkusza srebra lub złota aż do osiągnięcia pożądanej grubości, a następnie przycinaniu uzyskanych krążków, zaś resztki metalu przeznaczane były do ponownego wykorzystania. Wybijanie monety tradycyjnym mincerskim sposobem Rysunki wykonywane były ręcznie, przeważnie niewyraźne, wręcz karykaturalne. Technika opracowana w starożytności odżyła dopiero w XV wieku.

W okresie renesansu została wynaleziona balansówka i walec menniczy, który składał się z cylindra, muterki, przez którą przechodził sworzeń z przymocowanym lawerkiem. Robotnik poruszał dźwignią w fosie, a zakończenie lewarka, czyli stempel menniczy z dużą siłą uderzał w krążek metalu i znakował go. Monety produkowane tą techniką miały jednakowy kształt, natomiast brzeg monety nadal pozostawał gładki. Ta metodą bito np. srebrne franki z wizerunkiem Ludwika XIII, czy srebrne dwunastki (wartość dwunastu denarów).

W XVIII weszła do użycia prasa walcowa oraz prasa śrubowa. Arkusz metalu przepuszczano przez dwa wałki z wygrawerowanymi stemplami i powstawała moneta.

Po raz pierwszy w historii produkowano tam monety automatycznie, używając w tym celu pras napędzanych parą.

Typowa mennica była zespołem paru budynków, osadzonych w dobrze chronionym miejscu, w których mieściły się warsztaty mennicze. W budynkach przechowywany był cenny kruszec oraz narzędzia do przetopu i formowania i obrabiania krążków lub monet w innych kształtach. Pracą mennicy kierował mincmistrz, który był także często jej dzierżawcą. Pracownikami mennicy było kilkudziesięciu mincerzy, którzy trudzili się wyrobem monet, a zatem: oczyszczaniem metalu, odlewaniem blach, wybijaniem bądź wycinaniem krążków, wybijaniem wizerunków za pomocą stempli. Były one wcześniej rytowane przez wyspecjalizowanych rzemieślników. Treść rysunków widniejących na monetach opracowywał tzw. pisarz zatrudniany w mennicy. Mincmistrze uprawnieni byli także do zdobywania kruszcu do mennicy.

Na podstawie:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Mennica

http://www.e-numizmatyka.pl/portal/strona-glowna/monety/lista-artykulow/Pionierskie-sposoby-bicia-monet.html

 

Joomla templates by a4joomla